Temelde anti emperyalist mücadele ekseninde başlayan Türk-Sovyet ilişkileri, Sovyetlerin Kurtuluş Savaşı sürecinde Türkiye’ye silah ve mali yardımda bulunmalarını sağlamıştır. Siyasi planda olumlu çizgide seyreden iki ülke ilişkilerine paralel olarak zaman zaman bazı sorunlar yaşansa bile özellikle 1927 tarihli Ticaret ve Denizcilik Anlaşması sonrasında ekonomik ve ticari ilişkiler de hukuksal olarak düzenlenmiştir. Türkiye, 1929 Dünya Ekonomik Buhranının olumsuz yansımaları üzerine devletçi ekonomi politikasını benimsemiş ve bu süreçte Sovyetlerin başarı kazanmış olan planlı ekonomik modeli esin kaynağı olmuştur. Türkiye’de devletçilik esas olarak sanayileşme politikası ile uygulama alanı bulmuşve Sovyet mali ve teknik desteğiyle hayata geçirilen Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı(BBYSP) bu alanda önemli işlev görmüştür. BBYSP ekseninde Türkiye ve Sovyetler Birliği arasında verimli bir işbirliği ortaya konulmuşve bu süreç genel olarak ikili ilişkilere pozitif katkı sağlamıştır. Plan kapsamında Kayseri ve Nazilli’de inşa edilen büyük hacimli tekstil fabrikaları ise Sovyet desteğinin en görünür olduğu yatırımlardır. Genel olarak ifade edilirse, 1930’larda Sovyetlerin temelde Türkiye’yi kendi ekseninde tutma niyetiyle hareket ettiğini ancak BBYSP eksenindeki ekonomik ilişkilerin esas kazananın Türkiye olduğunu ileri sürmek mümkündür. 

Makaleyi Oku