Batı Anadolu bölgesinintekstil endüstrisine de yön veren zirai verimliliği ve ticari canlılığı, sadeceşehir merkezlerini değil kırsal merkezleri ve kasabaları da dokumacılık alanınaçekmiştir. Bu sebepten ötürü çok erken tarihlerden itibaren bölgenin dokuma veüretim sanayii ile ön plana çıkan birkaç yerleşim biriminden biri de Tireolmuştur. Ağırlıklı olarak pamuk ve pamuklu dokuma türünden bir üretim endüstrisine sahip olan kenttekidokumacı taifesi, başlıca beyaz ve elvan bogasi, Çine tülbendi, astar, kirpas-ıpenbe, alaca, kuşak ve peştamal gibi ürünlerde uzmanlaşmıştı. Dokumanın yanısıra boyama işlemleri de aynı merkezdeki boyahanede gerçekleştirilmekteydi.Arşiv belgeleri, Tire’nin sadece bir dokuma ve boyama merkezi değil aynızamanda civarda üretilen tekstil ürünlerinin ticaretiiçin de canlı bir iç pazar olduğunu göstermektedir. 18. yüzyılagelindiğinde Tire’de üretilen kumaşlardan tahsil edilen damga resmi, Tire ve tevâbi’i bogasi damgası mukataası adı altındamalikâne olarak işletilmeye başlanmıştır. Bu makalede, mukataa kayıtlarını daiçeren Osmanlı arşiv belgelerinden hareketle, Tire dokuma ve boyama sanayiiningelişimine ilişkin yeni bilgilerin yanı sıra 18. yüzyılda malikâne usulüne göreiltizama verilen Tire bogasi damgasının işleyişinin ortaya konmasıamaçlanmaktadır.

Makaleyi Oku